محمد الريشهري
49
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
رفت و مردم ايستادند و پشت سر او صف كشيدند و او بر امام عليه السلام نماز خواند و رفت تا داخل اتاقى شد كه غير از اتاقى بود كه از درونش بيرون آمده بود . ابو عبد اللَّه همدانى مىگويد : در مراغه ، مردى تبريزى به نام ابراهيم بن محمّد تبريزى را ديدم كه مانند همين حديث را بدون هيچ تفاوتى ، از احمد بن عبد اللَّه هاشمى برايم گفت . محمّد بن على [ راوى حديث از ابو عبد اللَّه همدانى ] مىگويد : از همدانى پرسيدم : پسرى به قامت پسرانِ دهساله يا [ واقعاً ] دهساله ؟ ؛ زيرا روايت شده است كه ولادت ايشان ، سال 256 ق بوده است و غيبت [ و وفات ] امام عسكرى عليه السلام سال 206 ق ، « 1 » چهار سال پس از ولادت امام زمان عليه السلام بوده است ؟ همدانى گفت : نمىدانم . اين گونه شنيدهام ؛ ولى پيرمردى از اهل همان شهر او - كه فهميدگى ، روايتدانى و دانشى داشت - به من گفت : مقصود ، ايناست كه قامتش به پسران دهساله مىمانْد . « 2 » 2 / 9 : ازدى ( اودى ) 787 . احمد بن على رازى « 3 » گفته است كه : بزرگى بر ابو حسين محمّد بن جعفر اسدى « 4 » در رى وارد شد و دو حديث در بارهء صاحب الزمان عليه السلام برايش روايت كرد و من نيز آن دو حديث را مانند او شنيدم و گمان مىكنم كه اين واقعه ، پيش از سال سيصد يا
--> ( 1 ) . بايد سال ستّين و مئتين يعنى 260 باشد ، همان گونه كه در بحار الأنوار است و حاكى از تصحيف متن كتابالغيبة طوسى است . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 258 ح 226 ، بحار الأنوار : ج 52 ص 5 ح 4 . ( 3 ) . احمد بن على رازى : در أمل الآمل آمده است : شيخ بزرگوار احمد بن على رازى فاضل ، عالماست كه ابنشهرآشوب از او نقل نموده است . و در معالم العلماء مىگويد : احمد بن على ابو العبّاس و قيل ابو على رازى الخضيب الأيادى صاحب كتاب است و متّهم به غلو است ( ر . ك : أمل الآمل : ج 2 ص 18 ش 41 ، معالم العلماء : ص 54 ش 82 ، الفهرست ، طوسى : ص 76 ش 91 ) . ( 4 ) . ر . ك : ج 4 ص 173 پانوشت ح 680 .